Bizimle iletişim için

Sakız Adası ve Osmanlı

Osmanlı Sakız Adası’da takribi 350 yıl hüküm sürmüştür.1556’da ada Piyale Paşa tarafından savaşmadan ele geçirilmiş ve Ceneviz hükümeti sonlandırılmıştır.Adanın ekonomisi ve yaşamı değişmemiştir.Ada da yaşayan bir kaç Türk’ün dışında yerli halk sahip olduğu ayrıcalıklarının büyük bir bölümü değişmeden devam ettirilmiştir.Yerel haklın toprak bütünlüğü ve servetine dokunulmamıştır.Sulatanların haremine gönderilen mastik sebebi ile Türk hükümdarlığı esnasında adanın ekonomisi gelişmeye devam etmiştir

Florentina’nın Sain Stephen şövalyeleri ve Venediklilerin ( 1694 -1695 ) adayı almak için yaptıkları girişimleri sonuçsuz kalmıştır.Bu esanada adada yaşayan katolik halk adayı terk etmiştir.Ada 18. yüzyılda büyük bir ekonomik ve kültürel büyüme yakalamıştır.Ticaret,mastika, ve hafif endüstri halka hayatın konforunu sunmaya devam etmiştir.Osmanlı yönetiminin bu gelişime katkıtısı olmuştur.Bu süreçde 1792 -1822 yılları arasında Sakız Okulu kurulmuştur.Mimarisinin en üst düzeyde olduğu zamanlarda bir çok kilise ve büyük binalar inşa edilmiştir.Adanın nüusu büyümüş ve 100.000 civarına ulaşmıştır.

1821 yılında Yunan Bağımsızlık Savaşı patlak verince Sakız Adası buna katılmamıştır.Fakat 11 Mart 1822 yılında Samos’dan gelen isyancılar Sakız Adası yerli halk ile birlikde Antonis Bournias önderliğinde Tükrleri kalede kuşatmışlar fakat bir sonuç alamamışlardır.30 Mart’ta Türk donanması  Amiral Kaputan Paşa Kara Ali komutasında aday ulaşmış ve isyancılara karşı koymak için adaya çıkartma yapmışlardır.İsyancılar geri çekilmiş fakat yerel halk ise Türklerin insafına kalmışlardır.

Sakız Adası İsyanı , dünya litaratürlerine ”Sakız Adası Katliamı” olarak  geçmiştir.15 gün süren bu şavaş , isyanı bastırma sonucu adanın ileri gelenleri tutuklanmış ve cezalandırılmışlardır.Bu üzücü olayda 25.000 Sakız Adalının öldüğü , kalanların ise köle pazarlarında satıldığı söylenmektedir.Sakız Adası’nda yaşanan bu üzücü olay Avrupa ülkeleri tarafından üzüntüyle karşılanmış ve ünlü ressam Delacroix yapmış olduğu tablosuna  ”Sakız Katliamı” isimini vermiştir.

Bu üzücü olayın ardından Vahit Paşa kaçan ve saklanan ,ada halkına evlerine dönmeleri durumunda kimseye birşey olmayacağını garantisini verdi ve maddi destekde sağladı.Aynı yılın Haziran ayında  Kostandinos Kanaris donanması ile birlikte  limandaki Türk Amiral gemisine ateş açtı.Büyük patlamada Kara Ali Paşa öldü.Mezarı Sakız Adası’nda kale içerisinde olan Nasuhzade Kara Ali Paşa Akutun kurucu Nasuh Mahruki’ninde atasıdır.

1828’de Fransız Favreau adaya bağımsızlık kazandırmak için hareket geçti fakat bu teşebbüste başarısız oldu.1822’de ada halkı evlerine dönüp yaşantılarına devam etmeye başladılar.Asil ailelrin çocukları ise aday terk edip başka ülkelerine geri döndüler.1850 yaşanan kuvetli don yüzünden tüm narenciye dondu ve ada ekonomisi darbe yedi.1881’deki deprem ise  ayakta duran her şeyi yerle bir etti.Ada halkının büyük çoğunluğu hayatını kaybetti.Ada daha sonra yavaş yavaş eski ritmini yakaladı. 11. Kasım 1921’de özgürlüğüne kovuşan Sakız Adası Yunanistan’na bağlanarak onun bir parçası oldu.

Bizi Arayın
Biz Neredeyiz